Dodenherdenking
4 mei 2026
Maandagavond 4 mei is de jaarlijkse Dodenherdenking. We staan dan stil bij hen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen of vermoord. Ook worden de mannen en vrouwen herdacht die in latere oorlogssituaties en vredesmissies het leven lieten. Om 19.10 uur, als de Nederlandse vlag halfstok hangt, begint in Epe de Stille Tocht. Het vertrekpunt is het Monument voor Gerechtigheid en Vrede op het horecaplein (Markt 5). De deelnemers lopen vervolgens via de Beekstraat naar de begraafplaats aan de Tongerenseweg. Daar worden geallieerde vliegeniers herdacht die in Epe en omgeving gesneuveld zijn. De stichting Broken Wings plaatst voor deze gelegenheid foto’s bij de graven, zodat deze militairen een gezicht
krijgen.
Daarna gaat de stoet naar het Sweerts de Landaspark voor een
ceremonie bij het Bevrijdingsmonument. Jongeren van Scouting Buys
Ballot staan daar al opgesteld: zij vormen een erewacht bij de nationale
driekleur. De plechtigheden beginnen kort voor 20.00 uur met het
Taptoe-signaal, waarna de aanwezigen twee minuten stil zijn. Onder
begeleiding van de Koninklijke Harmonie wordt de indrukwekkende stilte
afgesloten met het zingen van het Wilhelmus.
Na de kransleggingen zal een leerling van de RSG Noord Oost-Veluwe
een gedicht voordragen. Ook dorpsdichter Henk Posthouwer levert een
bijdrage. Wethouder Gert van den Berg vertegenwoordigt de Gemeente Epe.
Het is verheugend te zien dat steeds meer mensen deelnemen aan de
Dodenherdenking, onder wie veel jongeren. Belangstellenden kunnen
zich aansluiten bij de tocht, dan wel rechtstreeks naar de begraafplaats
of het park gaan.
Gedichten – Dodenherdenking Epe
De hoop sterft nooit
sommigen van ons horen het nog:
het dreunen van de zilveren vogels
op weg naar het oosten
talloze bemanningen kwamen nooit meer thuis
en kregen een eeuwige rustplaats in vreemde grond
De ontelbare slachtoffers van de waanzin
stierven voor een wereld zonder verschrikkingen
zonder rassenhaat, zonder fascisme en zonder leugens,
voor 'n wereld zonder populistisch gebral
Sommigen van ons weten nog dat het stil werd:
80 jaar geleden zweeg het geschut,
wat een hoopvol begin, nooit meer oorlog
maar, onze vrijheid is een tere lentebloesem
Onze eigen dorpse wereld lijkt zo veilig en warm,
het sterrengeel van de haat is verbleekt
en Auschwitz is vervaagd in onze gedachten
de rechterarm wordt hier niet geheven
Ontwaak uit je onbekommerdheid
want ze zijn terug:
die stampende laarzen, de leugens van de macht,
de grauwe paarden van de apocalyps roeren zich;
een vale nevel verdoft onze schitterende vrijheid
Twee minuten stilte voor de gevallenen,
hun jonge levens in de knop gebroken
twee minuten stilte voor het verzet
onze vaak anonieme strijders tegen terreur
Hun hoop gaf toen moed en kracht
een houvast in een wereld vol geweld en angst
een anker voor de toekomst van onze kinderen
voor de gedachtelozen een lichtend voorbeeld
lieve mensen, vergeet hen niet,
blijf hopen, waken en bidden
eens zal een lentebries opsteken,
eens zal de vale nevel optrekken
De hoop sterft nooit
De dood
De dood
Een vijand en een vriend
Een wond dat nooit opklaard
Iets dat geen ziel verdiend
En geen hart aanvaart
De 2 minuten stilte zijn niet genoeg
Om de doden te herdenken
Want de pijn die er in zit
kan je moeilijk oogwenke
Zij hebben ervoor gezorgd
dat ik sta waar ik sta.
Tegen de vrijheid zeiden ze
we zijn er bijna.
We staan op gaan naar school of werk
Hij speelt een viool zij zit in een kerk
De vrijheid om te bepalen waar je voeten staan
De vrijheid om te groeten zonder waan.
Iedereen herdenkt op zijn manier
Want voor dezelfde reden staan we hier
Herdenken
Elkaar liefde en hoop schenken
Voor de mensen die nog strijden in hun land
Geven wij een helpend hand
Een prachtig begin voor jong en oud
En geen eind voor vrienden die je vertrouwd
Onze rijkdom
sommigen van ons herinneren zich nog dat geweldige moment:
jubelende vogels in 't voorjaar van 1945,
het geluid van vrede.
wij waren buiten onszelf van vreugde, nooit meer oorlog,
wij ruimden puin, bouwden en probeerden te vergeten.
weg met de dictatuur, 't antisemitisme
en 't gebral van het herrenvolk,
geen plek meer voor adderengebroed en stampende laarzen.
de doden waren begraven, ze werden herdacht en betreurd,
er kwamen monumenten,
de horror van de oorlog versteend en weggepoetst
wij allen staan nu, op 4 mei 2023, in ons mooie park
en wij herdenken ze:
de mannen en jongens, de vrouwen en meisjes
die nooit meer thuis kwamen,
onze Joodse medeburgers,
hun namen in glanzend koper geschreven:
Sander van Delft, vermoord in Sobibor,
Schoontje Dina van Delft-Kohen, vermoord in Sobibor,
Magda Frank-Zilverberg, gevlucht in de dood,
Simon Northeimer, vermoord in Auschwitz,
Roosje Noordheimer-Stern, vermoord in Auschwitz,
Andre Meijers, vermoord in Auschwitz,
Rosette Meijers-Meijers, vermoord in Auschwitz,
Otto Paul Ehrlich, gevlucht in de dood …
alsjeblieft, … laat niet alles tevergeefs zijn geweest,
blijf wakker,
want het gevaar van blindheid
en de geheven rechterarm is overal
de zwarte uniformen, dreigementen uitend over tribunalen
het vrije woord verstikkend,
de verwarring zaaiende trollen
de regeerders van de duistere rijken der leugenaars
ze zijn terug van nooit weggeweest…
78 jaar geleden zweeg het geschut,
wij mogen en kunnen niet zwijgen,
wij zijn het verplicht aan de anoniemen
wier as is verstrooid in de helse stormen van haat,
aan de doden in Normandië, Tyne Cot,
Margraten, Holten, op de Waalsdorpervlakte,
in ons eigen Epe, waar ook ter wereld
blijf waakzaam, spreek je uit, schreeuw het uit,
wij zijn allen geboren in vrijheid,
de onvoorstelbare rijkdom
die we nooit genoeg kunnen waarderen,
maar… die kwetsbaarder is dan ooit.